Galatasaray Spor Kulübü, Türk Spor Tarihi'ndeki öncü olma özelligini hiç kuskusuz içinden dogdugu ve gene öncü bir kurum olan Galatasaray Lisesi'nden (Mektebi Sultani) almistir. Okul ile kulüp arasindaki koparilmaz bag, yadsinamayacak bir gerçeklik ve övünç kaynagidir.

Devlet adami yetistirmek amaciyla II. Beyazit tarafindan 1481'de kurulan mektep, adini kuruldugu bölgeden alir ve "Galata Sarayi" olarak anilmaya baslar. Okul modern konumuna 1 Eylül 1868'de Sultan Abdülaziz döneminde kavusur. Okul' un yeniden yapilanmasiyla birlikte, Türkiye'de de gerçek anlamiyla ilk sportif çalismalar baslamis olur ve okulda Beden Egitimi dersi jimnastikçi 'Monsieur Curel' tarafindan egitim programina konur. Bu atilimlar gerçekten bir devrim niteligi tasimaktadirlar. Curel, modern aletler esliginde çalistirdigi ögrencileri sportif açidan gelistirirken, onlar için Kagithane'de bir idman Bayrami düzenler. Yil 1870'tir. Bu etkinlikte basari gösteren sporcular degisik ödül ve madalyalar kazanir ve yarismalarin sonunda ögrencilere "kuzulu pilav" verilir. Bu da, sonraki yillarda bir baska gelenegin baslangicini olusturur.

Curel'den sonra görevi devralan yabanci spor hocalari (M. Moiroux, Signor Martinetti, Stangali gibi), jimnastik ve atletizmin yani sira, degisik branslara da egilerek (yüzme, kürek, aletli jimnastik), bir ilki daha baslatmis olurlar. Bu çalismalarin ürünü çok geçmeden alinmaya baslanir ve adi Türk Spor Tarihi'ne altin harflerle yazilan Faik Üstünidman'in yani sira, Binbasi Mazhar Kazanci, Abdurrahman ve Ahmet Robenson kardesler GSL'nde görev alip, izcilik, tenis, hokey gibi spor dallarinin ögrenciler arasinda yayginlasmasini saglarlar. Özellikle Üstünidman'in ön ayak olmasiyla, ögrenciler futbolla tanisirlar. Ama oynanan futbol, bir kör dövüsünden farkli olmayan ve kural tanimayan bir kosusturmayi andirmaktadir. Ama futbol GSL' nin Tören Kapisi'ndan adimini atmis ve tam bir salgina dönüsmüstür.

1901 yilinda Istanbul'da yasayan iki Ingiliz, James Lafontaine ve Horace Armitage, Rum ve Ingiliz oyunculardan olusan Kadiköy Futbol Kulübü'nü kurmuslar ama 1903'te takimdaki Ingilizler bir anlasmazlik sonucu ayrilarak Moda Kulübü'nü olusturmuslardir. 1904 yilinda ise bu kulüpler, Imogen, Elpis, Strugglers takimlariyla anlasarak, Istanbul Futbol Birligi'ni hayata geçirmisler ve bugünkü Fenerbahçe Sükrü Saraçoglu Stadi'nin yerinde bulunan "Union Club-Ittihat Spor" sahasinda düzenli karsilasmalar yapmaya baslamislardir. Görüldügü gibi bu takimlar yabanci ya da azinlik takimlaridir. Türk olmayan ekiplerin gerçeklestirdikleri bu ilk futbol karsilasmalari, GSL ögrencilerini hem ilgilendirir hem de çok üzer. Artik onlarin amaci, kendi futbol kulüplerini kurmak, ölesiye sevdikleri bu oyunun kurallarini "hatmetmek" ve yabancilarla boy ölçüsmektir.

Türk olmayan takimlari yenmek
Galatasaray Spor Kulübü'nün kurucusu Ali Sami Yen, "Ellinci Yil" kitabinda kurulus öyküsünü söyle anlatir:
"1 Tesrin 1905'te mektebin besinci sinifinda edebiyat muallimimiz merhum Mehmet Ata beyin dersi esnasinda birkaç arkadas bas basa vererek Galatasaray'da bir futbol kulübü kurmaya karar verdik. Ilk mütesebbisler oyuna ve mücadeleye meyyal arkadaslardan Asim Tevfik Sonumut, Resat Sirvani, Cevdet Kalpakçioglu, Abidin Daver, Kamil...gibi gençlerdi. Mektepde tahsilde bulunan Bulgar ve Sirp talebesinden çevik ve kuvvetli olanlar da bize iltihak etmislerdi. Asim'i muhasebecilige, Cevdet'i ikinci reislige seçmis, kendim de Reis olmustum. Asim her hafta arkadaslardan birer kurus toplamakda mahir oldugu için kendisini muhasebeci yapmistik. Ben Reisligi topu yaglayip sisirmekle almistim. Topumuza evladim gibi bakardim. Zaten varimiz yogumuz da toptu. Mektebe gelirken, domuz sokagindan geçer, domuz yagi alirdim. Topu onunla yaglar, sisirirdim; yamasini yeni pabucumdan kesmistim. Bunu gören arkadaslar, bana hepimizden fazla paye vermislerdi. Yani o zaman Reislige ve diger vazifelere payeyi, en çok çalisan kazanirdi. Cevdet de ikinci Reisligi formalari yikadigi için almisti.

"Maksadimiz Ingilizler gibi toplu bir halde oynamak, bir renge ve bir isme malik olmak ve Türk olmayan takimlari yenmek."

Kulübün adinin Gloria (Zafer) ya da Audace (Cesaret) konulmasi yolunda görüsler ortaya atilmissa da, sonuçta Galatasaray olmasinda anlasmaya varilmistir. Arastirmaci Cem Atabeyoglu, Galatasaray adinin, bu takimin yaptigi ilk maçta Rum ekibini 2-0 yenerken, seyircilerin onlardan "Galata Sarayi efendileri"diye söz etmelerinden dogdugunu yazar. Bunun üzerine kurucular da ismi benimserler ve "Adimiz Galata Sarayi olsun" derler.

Kurucu Listeler
1905'ten 1919'a kadar Galatasaray Spor Kulübü'ne Baskanlik yapan, mektebin 889 numarali ögrencisi Ali Sami Yen, inci gibi elyazisiyla tuttugu Galatasaray Terbiye-i Bedeniye Kulübü ihsaiyet Defteri'nin (Sayim-Istatistik Defteri) 181 ve 182. sayfalarinda kurucu 13 üyeyi söyle siralar:
1-Ali Sami Yen
2-Asim Sonumut
3-Emin Bülend Serdaroglu
4-Celal Ibrahim
5-B. Nikolof
6-Milo Bakis
7-Pol Bakis
8-Bekir Sitki Bircan
9-Tahsin Nahit
10-Resat Sirvanizade
11-Hüseyin Hüsnü
12-Refik Cevdet Kalpakçioglu
13-Abidin Daver

1905'te Osmanli Imparatorlugu'nda bir dernekler yasasi bulunmadigindan, Galatasaray Spor Kulübü yasal olarak tescil edilme olanagini bulamamistir. 1912 yilinda Cemiyetler Kanunu çikarildiktan sonra, kulüp yasal bir kimlik kazandi. Yetkili makamlara kulüplerin tüzükleriyle birlikte, kurucu üyelerin ad ve adreslerinin de bildirilmesi zorunlu tutuldugundan, istifa eden ya da egitimlerini tamamlayarak ülkelerine dönen üyeler ilk listeden çikarilmis ve 1 Eylül 1913'te kurucu liste yeniden düzenlenmistir. Kurucu üyelerin yeni siralamasi söyle gerçeklesmistir:
1-Ali Sami Yen
2-Asim Sonumut
3-Emin Bülend Serdaroglu
4-Celal Ibrahim
5-Bekir Sitki Bircan
6-Resat Sirvanizade
7-Refik Cevdet Kalpakçioglu
8-Abidin Daver.

Renklerin öyküsü
Galatasaray Spor Kulübü'nün ilk renkleri kirmizi-beyaz'dir. Bayragimizin renklerinden esinlenerek seçilen bu renkler, dönemin baskici ve paranoyak yönetimi tarafindan kuskuyla karsilanmis ve futbolcular siki bir takibe alinmislardir. Bu nedenle, sari-lacivert renkler gündeme gelmis ama bunlar da kalici olmamis ve Galatasaray bugünkü renklerine kavusmustur. Bu renklerin öyküsünü Ali Sami Yen'den dinleyelim:

"Birçok yerleri dolastiktan sonra, nihayet Bahçekapi'daki Sisman Yanko'nun dükkanina gidilerek orada zarif iki yünlü kumasa tesadüf ettik. Biri, visneye çalan koyuca tatli bir kirmizi, öteki de, içinde turuncudan iz tasiyan tok bir sari. Tezgahtar, mahirane bir el hareketi ile kumaslarin dalgalarini birlestirdi. Bir saka kusunun basi ile kanadinin yarattigi renk güzelligine benzer bir parlaklik hasil oldu. Atesin içindeki renk oyunlarini görür gibi olmustuk. Sari-Kirmizi alevinin takimimiz üstünde parildamasini tasavvur ediyor ve bizi derhal galibiyetten galibiyete götürecegini tahayyül ediyorduk. Nitekim de öyle oldu." Buna karsilik kuruculardan Bekir Sitki, söz konusu renklerin Gül Baba'nin II.Beyazit'a verdigi sari ve kirmizi güllerden esinlendigini ileri sürer.

Rijkaard, Besiktas'i ezberledi !..